9301 resultaten

  • Ik zoek:
  • (7982)
  • (938)
  • (381)
  • Regio
  • (5118)
  • (2966)
  • (1217)
  • Category
  • (3849)
  • (2203)
  • (1858)
  • (38)
  • (10)
  • (2)
  • (1)
  • (1)

Kaart van de Caracasbaai

Kaart van de Caracasbaai
 
 

Titel Leupe: Plan van het fort Bekenburg, Caraques Bay en de mond van het Binnenwater St. Barbara.
Ter beveiliging van het kustgedeelte ten oosten van Fort Amsterdam en Willemstad liet directeur Nicolaas van Beek in 1703 op een rotspunt aan de oostoever van de Caracasbaai het torenfort Beekenburg bouwen, of althans beginnen, nadat in het voorgaande jaar de iets zuidelijker gelegen kleine batterij De Uitkijk was voltooid. Beekenburg beschermde zowel de baai zelf en de daaraan gelegen landingsplaatsen als de smalle landtong tussen de Caracasbaai en het Spaanse Water, waarlangs een verder oostwaarts aan wal gekomen vijand over land Willemstad zou kunnen naderen. De moeilijk toegankelijke ligging maakte het fort vrijwel onneembaar en zowel bij de aanval van Cassard in 1713 als tijdens de Britse bezettingen in 1800 en 1807 werd het dan ook niet met militair geweld veroverd, maar, in de laatste twee gevallen, pas na de algemene capitulaties overgedragen. De aanleg van Beekenburg volgens het oorspronkelijke ontwerp is mede vanwege gebrek aan bouwmaterialen waarschijnlijk geruime tijd na Van Beeks ambtstermijn afgerond. De opzet bestond uit een zware toren met plaats voor tien kanonnen, met aan de zeekant een lager bastion met nog eens acht kanonnen. Deze sierlijke overzichtskaart van de Caracasbaai met drie inzetkaarten en uitvoerige annotaties bij de verdedigingswerken ter plaatse komt uit de serie van S. Geerts uit 1754. De kaart toont aan dat tien jaar na de plannen van de ingenieurs Esdré en Schrijver (VEL645-646) geen wezenlijke verandering was gekomen in de situatie bij Fort Beekenburg. Voor de hoofdkaart gebruikte Geerts klaarblijkelijk ook het voorbeeld van deze ‘Ingenieurs’, gelet op de vergaande overeenkomsten, onder toevoeging van onder meer de locaties van de batterijen De Uitkijk en de Lage Batterij. Deze laatste was in 1750 aangelegd naar een ontwerp van de eerder genoemde Willem Meijer, waarmee Geerts blijkens zijn begeleidende aantekening niet bijzonder was ingenomen.
Het noorden is linksboven.
Schaalstokken van 240 Reijnlandsche Roeden = [ca. 1 : 1.890] / [inzetkaarten] 30 Reijnlandsche Roeden = [ca. 1 : 230].

vervaardiger Geerts, S.

(landmeter / kaartenmaker)

periode

1754

materiaal

papier

soort tekening
techniek

ingekleurde tekening

inscriptie

Sthæriograpsche Teekeninge voor de Batterij / genaamt de Ruyters Uijtkeijk. Stereographical Drawing of the Battery / called Ruiters Uitkijk. Beekenburch. Beekenburg. [Meijers Batterij aan de Mond van Sint Barbarahaven]. [Meijer’s Battery at the Mouth of Santa Barbara Lagoon]. Verklaringen: [links, inzetkaart De Uitkijk] een legenda bij de letters M t/m P : Explanations: [left, inset map De Uitkijk] a key to the letters M to P : Aanweijsingen Der Stæriograpsche Teekeninge voor de Batterij genaamt De Ruyters Uijtkeijk. M. Is de Batterij genaamt de Ruijters Uijtkeijk, geleegen op een Rots, welke ijets hooger is, als het Casteel Beeken-Burgh, deeze hoogte is aan de Zuid en West zyde steijl, maar aan de Noord-kant schuins af-daalende, N. Is het Huis voor de Bosschieter en het Arsinaal, P. de wooninge voor de Ruiter, alles volgens de vergroote schaal hier onder aan. [rechtsonder, hoofdkaart] een legenda bij de letters a t/m c en q t/m z : [lower right, main map] a key to the letters a to c and q to z : Aanweijsingen voor Caraques Baay. q.r.s.t. Is hooge steijle Rots, zynde booven Vlak en na de zee-kant wat Afdaalende. w.x.ij. Is vlak en laag, op zommige plaatsen onder het hoog Waater. ij.c. hooge steile Rots, op zommige Plaatsen moogelijk, dog moeilijk, om (in desselfs groote steile klooven en spleeten) daar op te koomen. cz. Een Vlakke strand, met Massenillie-Boomen (die sterk vergift zijn) bewassen. z.a.b. Is hooge steile Rots, onmogelyk op te koomen. Van b, tot de Mond van sta Barbera Haaven is aan de zee-kan laag land, maar na binnen hoog. [rechtsonder, inzetkaart Beekenburg] een beschrijving met een legenda bij de letters A t/m L, m t/m p en de nummers 1 t/m 6: [lower right, inset map Beekenburg] a description including a key to the letters A to L, m to p and the numbers 1 to 6 : Aanweijsingen voor de Sthæriographische Teekeninge van het Casteel Beekenburch. 1. Van de Omtrek der Rots daar het zelve op staat. Deeze is rond om zeer steil, zijnde (bij A) hoog boven het Waater, 18 voete, het Parapet van de Batterij (B) is hoog booven het Waater 31 voeten Rijnlands. Wert tussen C en D door de Zee bespoeld, en is aan de binnenkant genoegzaam ontoeganklijk, uit oorzaak van een Moerassige en Rudzige Waater, welke gemeenschap met het Zee-waater heeft en teegens EF aan legt. Van A na F daalt de Rots, bij na zoo hoog als A, dog door de weijde, diepe en steile spleeten, genoegzaam onmoogelijk ter beklimminge. GH Is een Trap in de Rots gehouwen, deeze gaat tussen twee Rotzent (waar door dezelve gedekt is) op-waarts, en kan door musketterij, van de Batterij (B) bestrooken werden, zijnde deeze de eenigste toegang, langs welke men door de Poort (H) binnen de Vesting koomen kan. 2. Van het Terrein op de Rots. De buiten kant van de Rots, tussen het Casteel (A) en de Batterij B, is oneffen met kreupel-bos bewossen, van de binne-kan der Poort, tot agter en verbij de huisen 3, 4 en 5, is het zeer on-effen, en legt vol groote steenen en Rotsen, zijnde over al met kreupelbos en Geboomte bewassen, het overige van het Terrein is meest vlakke Rots. 3. Weegens de Werken en gebouwen op het Terrein. Het Casteel Beekenburg, met desselfs Bastion is Massief, van steen gemetzeld, hoog booven de Rots 38 voeten (gelyk IK), en het Bastion daar voor, 29 voeten (gelyk AL), Rijnlandse maat, hierop klimt men, door middel van een ladder, staande nevens de Embrasuur m, van daar gaat men in de Poort n, en voorts door middel van een steene Trap binnen de Vesting, opwaarts, tot dat men bij o op het Casteel komt. N:B: binnen de Poort n is een Reegenbak, en bij p kan men needer gaan in het kruid-gat, Weijders is deeze Vesting met eene Ringmuur omgetrokken. B. Is een laage Batterij, 1 &c. Een Huis voor de Commandant, 2 de Hooftwagt, 3, 4 en 5 zijn Barakken en Wooningen voor de Onder-officiers, 6 een Kraal voor Fee, alles volgens schaal hier onder. Booven op het Catseel Beekenburg leggen 6 stukken Canon schietende 8 lb, 4 [idem] 12 lb. op desselfs Bastion leggen 4 stukken [idem] 12 lb, 2 [idem] 8 lb, 2 [idem] 6 lb. De Batterij B is Gemonteerd met 4 stukken schietende 12 lb, 1 [idem] 4 lb, 2 [idem] 2 lb. [rechtsboven, inzetkaart Lage Batterij] een beschrijving : [upper right, inset map Lower Battery] a description : Aaweijsingen voor een laage Batterij (W) door den H:r W:lm Meijer aan de Mond van S.ta Barbera haaven aangelegt. Dezelve is op een laag Terrein aan de Waater-kant geplaatst, gevolglijk, moet de sterke Oosten Wind het Zee-waater daar over heen dreiven, zoo als in dit Plan op die Plaatse te sien is, zij kan uit het Z:Z:Westen g’Envileert werden, en is ook aan het vervallen, heeft geen Wagthuijs nog bezettinge. Hier bij is daar binnen een smal binnen-waatertie, welke is vol Mangel-bos en ander geboomte bewassen. De Mond van S.ta Barbera Haaven is gedemt, dog kan met taamelijk hoog waater de Prejaager (zijnde een groote schaloep van de Edele Compagnie) daar binnen loopen. Zijnde het Terrein alhier zeer bekwaam, om gemakkelyk te Landen, en van daar gaat een Goede Weg na de Batterij de Ruiters Uit-keik, van welke men Beekenburg kan Commandeeren. Van Meijers Batterij, tot de Fuik-haaven, is de Coerts 26° 49' be zuiden het Oost, in Distantie 805 Roeden Rijnlandsch. Geerts, S.

afmetingen

101,5 x 192,5 cm.

nummer

VEL647

eigenaar Nationaal Archief
post(en) Caracasbaai
fort(en) Beekenburg, fort Uitkijk, batterij

plattegrond / kaart   vesting  

Literatuur

  • Heijer, H. den, Grote Atlas van de West-Indische Compagnie = Comprehensive Atlas of the Dutch West India Company, II, de nieuwe WIC 1674-1791 = the new WIC 1674-1791 (Asia Maior/Atlas Maior, Voorburg, 2012), 88, 92-93